Eindejaarsquiz 2026: het jaar en oud en nieuw

Antwoord: In olie gebakken

Een oliebol wordt gemaakt door beslag in hete olie te bakken. In Nederland hoort deze lekkernij bij oud en nieuw.

Antwoord: Precies om middernacht

De jaarwisseling vindt om middernacht plaats. In veel landen wordt dat moment met vuurwerk en klokslagen gemarkeerd.

Antwoord: Niet waar

Oliebollen worden in hete olie gebakken en daarna vaak met poedersuiker bestrooid.

Antwoord: Oliebollen

Oliebollen horen al eeuwen bij de Nederlandse oudejaarsavond. In de winter worden ze vaak verkocht vanuit speciale oliebollenkramen.

Antwoord: Bladerdeeg

Voor appelflappen wordt een plakje bladerdeeg diagonaal om een appelvulling gevouwen. Met een vork worden de randen dichtgedrukt.

Antwoord: Oudejaarsavond

De avond van 31 december heet oudejaarsavond. Volgens de officiële spelling krijgt die naam normaal gesproken geen hoofdletter.

Antwoord: 1 januari

Om middernacht eindigt 31 december en begint 1 januari. Nieuwjaarsdag is de eerste dag van de gregoriaanse kalender.

Antwoord: In koud water springen

Op 1 januari stappen deelnemers samen het koude water in. Nieuwjaarsduiken worden gehouden aan zee, maar ook bij meren en rivieren.

Antwoord: Scheveningen

De nieuwjaarsduik bij Scheveningen is de bekendste van Nederland. De duik daar begon in 1965.

Antwoord: Cabaret

Een oudejaarsconference is een cabaretvoorstelling waarin vaak wordt teruggeblikt op het afgelopen jaar. Wim Kan maakte deze vorm in Nederland beroemd.

Antwoord: Een druif

Spanjaarden proberen bij de twaalf klokslagen twaalf druiven te eten. Iedere druif staat voor een maand van het nieuwe jaar.

Antwoord: Een stoel of bank

Sommige Denen staan vlak voor middernacht op een stoel of bank en springen zo letterlijk het nieuwe jaar in.

Antwoord: Schotland

Hogmanay is de Schotse naam voor de viering van de jaarwisseling. Daarbij horen onder meer muziek, bijeenkomsten en first-footing.

Antwoord: Wit

Witte kleding is een bekende Braziliaanse nieuwjaarstraditie. Aan de kust springen sommige feestvierders bovendien over zeven golven.

Antwoord: Linzen

Linzen worden in Italië met munten vergeleken en gelden daardoor als teken van voorspoed. Ze worden vaak bij cotechino of zampone geserveerd.

Antwoord: Ik eet elke dag om 16.00 uur fruit

Een concreet voornemen noemt duidelijk wat je gaat doen en wanneer. Dat maakt het gemakkelijker om je gedrag daadwerkelijk te veranderen.

Antwoord: Waar

Een gewoon jaar telt 365 dagen. Het bestaat uit 52 volledige weken plus één extra dag.

Antwoord: Waar

Tijdens een schrikkeljaar wordt 29 februari aan de kalender toegevoegd. Daardoor telt het jaar 366 dagen.

Antwoord: Niet waar

De tempelklokken worden traditioneel 108 keer geluid. Het getal verwijst binnen het boeddhisme naar menselijke verlangens.

Antwoord: Niet waar

De weekdag van 1 januari verschuift van jaar tot jaar. Dat komt doordat een kalenderjaar niet uit een heel aantal weken bestaat.

Antwoord: Januari

Januari is de eerste van de twaalf maanden. De maand telt 31 dagen.

Antwoord: December

Oudejaarsavond valt op 31 december. December is de twaalfde en laatste maand van het kalenderjaar.

Antwoord: 12

Bij elk van de twaalf klokslagen wordt één druif gegeten. De twaalf druiven vertegenwoordigen de twaalf maanden van het komende jaar.

Antwoord: Luke Littler

Luke Littler versloeg Gian van Veen met 7-1 in sets. Daarmee verdedigde hij met succes zijn wereldtitel.

Antwoord: Het noorderlicht

Het noorderlicht was onder meer zichtbaar van Nuenen tot Groningen. Sterke zonne-uitbarstingen kunnen ervoor zorgen dat het ook boven Nederland verschijnt.

Antwoord: Waar

De sneeuw viel onder meer tijdens de ochtend- en avondspits. In de ochtend stond er bijna 700 kilometer file.

Antwoord: Italië

De Winterspelen werden georganiseerd onder de naam Milaan-Cortina. De officiële openingsceremonie vond op 6 februari plaats.

Antwoord: Femke Kok

Femke Kok won in een olympisch record van 36,49 seconden. Zij werd de eerste Nederlandse vrouw met olympisch goud op deze afstand.

Antwoord: One Battle After Another

One Battle After Another won in totaal zes Oscars. Regisseur Paul Thomas Anderson won onder meer voor beste regie.

Antwoord: Roxy Dekker

Roxy Dekker kreeg de Edison in de categorie Pop. Tijdens dezelfde uitreiking won Samuel Welten twee prijzen.

Antwoord: Artemis II

Artemis II bracht voor het eerst sinds 1972 weer mensen richting de maan. De astronauten vlogen eromheen zonder op het oppervlak te landen.

Antwoord: 4

De bemanning bestond uit vier astronauten: drie Amerikanen en één Canadees. Zij testten systemen voor toekomstige maanmissies.

Antwoord: Dokkum

De koninklijke familie vierde Koningsdag in Dokkum. Tijdens het bezoek kreeg de familie zelfs de gelegenheid een stukje te schaatsen.

Antwoord: Bulgarije

Bulgarije won het festival voor het eerst. Zowel de vakjury's als de televisiekijkers gaven het land de meeste punten.

Antwoord: Diede de Groot

Diede de Groot versloeg Ksénia Chasteau met 6-1 en 6-0. Het was haar zesde enkelspeltitel op Roland Garros.

Antwoord: Canada, Mexico en de Verenigde Staten

Het toernooi werd voor het eerst door drie landen georganiseerd. De wedstrijden werden verdeeld over zestien speelsteden.

Antwoord: Spanje

Spanje werd wereldkampioen na de finale tegen Argentinië. De beslissing viel in de verlenging.

Antwoord: Niet waar

In Nederland was een gedeeltelijke zonsverduistering te zien. Onder meer in delen van Spanje en IJsland werd de zon wel volledig bedekt.

Antwoord: Een druif

Bij de twaalf klokslagen worden twaalf druiven gegeten, één voor iedere maand van het nieuwe jaar.

Antwoord: Hogmanay

Hogmanay is de Schotse naam voor oudejaarsavond en de bijbehorende nieuwjaarsvieringen.

Antwoord: New York

De Times Square Ball begint één minuut voor middernacht aan zijn afdaling.

Antwoord: Vasilopita

Wie de verborgen munt in zijn stuk vasilopita vindt, zou geluk krijgen in het nieuwe jaar.

Antwoord: 12

Iedere druif staat voor één maand van het komende jaar.

Antwoord: 108

Het ritueel heet Joya no Kane. De 108 klokslagen verwijzen naar menselijke verlangens binnen het boeddhisme.

Antwoord: Zandvoort

De eerste Nederlandse nieuwjaarsduik vond in 1960 plaats bij Zandvoort. Een groep zwemmers van de Haarlemse zwemclub Njord '59 nam eraan deel.

Antwoord: 1965

De Scheveningse nieuwjaarsduik begon in 1965 op initiatief van marathonzwemmer Jan van Scheijndel. De Nederlandse traditie zelf was vijf jaar eerder in Zandvoort begonnen.

Antwoord: Erwtensoep

Na de koude duik krijgen deelnemers traditioneel een kop warme erwtensoep, ook wel snert genoemd.

Antwoord: 1954

Wim Kan bracht vanaf 1954 jarenlang oudejaarsconferences op de radio. Daarmee hielp hij een blijvende Nederlandse traditie te vormen.

Antwoord: 1973

Wim Kan was al sinds 1954 op de radio te horen, maar verscheen pas in 1973 met zijn oudejaarsconference op televisie.

Antwoord: Een melkbus

Bij carbidschieten wordt vaak een melkbus schuin op een bok geplaatst. Vooral in Noord- en Oost-Nederland is het een oudejaarstraditie.

Antwoord: 108 keer

Het luiden van de klok heet Joya no Kane. De 108 slagen staan symbool voor verlangens waarvan mensen zich bij de jaarwisseling willen bevrijden.

Antwoord: De eerste gast na middernacht ontvangen

Bij first-footing geldt de eerste bezoeker die na middernacht een huis binnengaat als brenger van geluk. Traditioneel neemt die persoon een symbolisch geschenk mee.

Antwoord: Een granaatappel

In Griekenland wordt op nieuwjaarsdag een granaatappel op de drempel gebroken. De vele pitjes staan symbool voor geluk en overvloed.

Antwoord: Ronde vruchten

Veel Filipijnse gezinnen zetten ronde vruchten op tafel. De ronde vorm wordt met munten en voorspoed verbonden.

Antwoord: Eén doel kiezen en kleine stappen zetten

Een enkel concreet doel is overzichtelijker dan veel veranderingen tegelijk. Kleine stappen zijn gemakkelijker vol te houden en kunnen een gewoonte worden.

Antwoord: Gregorius XIII

De gregoriaanse kalender werd naar paus Gregorius XIII genoemd. Het ontwerp was gebaseerd op het werk van de Italiaanse geleerde Luigi Lilio.

Antwoord: F1

Fop- en schertsvuurwerk valt in categorie F1. De regels voor vuurwerk kunnen veranderen, waardoor dit een tijdgevoelig feit is.

Antwoord: Waar

Tijdens de winter gebruikt Europees Nederland de Midden-Europese Tijd, oftewel CET of UTC+1. In de zomer geldt volgens de huidige regeling UTC+2.

Antwoord: Niet waar

In een ideaal systeem zouden er 24 tijdzones zijn. Door onder meer zones met verschillen van 30 of 45 minuten ligt het werkelijke aantal hoger.

Antwoord: Niet waar

De 21e eeuw begon op 1 januari 2001, omdat onze jaartelling geen jaar nul kent. Toch werd de komst van 2000 wereldwijd als millenniumwisseling gevierd.

Antwoord: Hogmanay

Hogmanay omvat verschillende Schotse nieuwjaarstradities. Een bekende daarvan is het ontvangen van de eerste gast na middernacht.

Antwoord: Y2K

Veel oude programma's noteerden een jaar met slechts twee cijfers. Daardoor kon 00 ten onrechte als 1900 worden gelezen.

Antwoord: New York

Times Square ligt in New York. Daar wordt tijdens de laatste minuut van het jaar een verlichte bal neergelaten.

Antwoord: 1.907

De eerste Times Square Ball daalde in 1907. Die bal was gemaakt van ijzer en hout en droeg honderd gloeilampen.

Antwoord: 1.960

In 1960 dook bij Zandvoort voor het eerst een Nederlandse groep op nieuwjaarsdag de Noordzee in. De duik in Scheveningen volgde in 1965.

Antwoord: Jelena Rybakina

Rybakina versloeg Aryna Sabalenka in drie sets. Het was haar eerste Australian Open-titel, na haar eerdere Wimbledonzege in 2022.

Antwoord: De massastart

Bergsma kwam na een vroege aanval alleen over de finish. Eerder tijdens dezelfde Winterspelen won hij al brons op de 10.000 meter.

Antwoord: 10

Nederland won tien gouden, zeven zilveren en drie bronzen medailles. Daarmee eindigde TeamNL als derde op de medaillespiegel.

Antwoord: Niet waar

Op 18 maart vonden gemeenteraadsverkiezingen plaats. In 340 gemeenten konden inwoners een nieuwe gemeenteraad kiezen.

Antwoord: Orion

De astronauten reisden in de Orion-capsule. Een motorontsteking bracht het ruimtevaartuig vanuit zijn baan om de aarde op koers naar de maan.

Antwoord: Niet waar

De capsule landde in de Stille Oceaan. De landing vond plaats voor de kust van San Diego in Californië.

Antwoord: Waar

PSV stelde de eerste landstitel veilig met een 2-0-zege op ADO Den Haag. Ook de mannenploeg van PSV werd dat seizoen landskampioen.

Antwoord: Alexander Zverev

Zverev versloeg Flavio Cobolli in een finale over vijf sets. Daarvoor had de Duitser drie grandslamfinales verloren.

Antwoord: 48

Voor het eerst deden 48 landen mee aan het eindtoernooi. Het uitgebreide WK telde 104 wedstrijden.

Antwoord: Tadej Pogacar

Pogacar behaalde zijn vijfde eindoverwinning in de Tour. Remco Evenepoel werd tweede en Isaac Del Toro derde.

Antwoord: Mathieu van der Poel

Van der Poel bleef na een late aanval de achtervolgende sprinters nipt voor. Hij had tijdens dezelfde Tour ook al de negende etappe gewonnen.

Antwoord: Christopher Nolan

Christopher Nolan verfilmde met The Odyssey het beroemde heldendicht van Homerus. De Nederlandse cameraman Hoyte van Hoytema verzorgde het camerawerk.

Antwoord: Birmingham

De EK atletiek vonden plaats in Birmingham. Nederland eindigde met veertien medailles als vierde op de medaillespiegel.

Antwoord: Waar

De ploeg met onder anderen Lieke Klaver won de finale in Birmingham. Het was de derde Europese titel op rij voor de Nederlandse vrouwen op dit onderdeel.

Antwoord: Dublin

U2 speelde op het schoolplein van de Mount Temple Comprehensive School in Dublin. De band trad daar op voor honderden scholieren.

Antwoord: De NPO

De NPO maakte bekend de Nederlandse inzending te coördineren als gezamenlijk project van de publieke omroep. Daarbij werd ook de Nederlandse terugkeer na een jaar afwezigheid aangekondigd.

Antwoord: Niet waar

De eerste ball drop vond plaats tijdens de jaarwisseling van 1907 naar 1908.

Antwoord: De meridiaan van 180 graden

De meridiaan van 180 graden werd in 1884 als basis voor de datumgrens gekozen. De werkelijke grens maakt bochten om landen en eilandengroepen heen.

Antwoord: 30 december

Na 29 december 2011 volgde in Samoa direct 31 december. De wijziging moest het tijdsverschil met belangrijke handelspartners verkleinen.

Antwoord: Kiribati

Kiritimati behoort tot Kiribati en gebruikt UTC+14. Daardoor begint het nieuwe jaar er veel eerder dan in Europa.

Antwoord: Zaterdag

1 januari 2000 viel op een zaterdag. Bovendien was 2000 een schrikkeljaar met 366 dagen.

Antwoord: 97

Van iedere 400 gregoriaanse jaren zijn er 97 schrikkeljaren en 303 gewone jaren. Eeuwjaren tellen alleen als schrikkeljaar wanneer ze deelbaar zijn door 400.

Antwoord: Niet waar

De internationale datumgrens is niet door internationaal recht vastgelegd. Landen mogen zelf bepalen welke datum en tijdzone ze gebruiken.

Antwoord: Wim Kan

Wim Kan maakte jarenlang radioconferences rond de jaarwisseling. In 1973 bracht hij voor het eerst zo'n conference op televisie.

Antwoord: 26

Tussen UTC+14 en UTC-12 zit 26 uur verschil. Daardoor kan de kalenderdatum op aarde tijdelijk meer dan één dag uiteenlopen.

Antwoord: 1.582

De gregoriaanse kalender werd in 1582 ingevoerd om de kalender weer beter te laten aansluiten op het zonnejaar. Verschillende landen namen hem op verschillende momenten over.

Antwoord: Jessie Buckley

De Ierse Jessie Buckley won voor haar rol in Hamnet. De film gaat over het leven van de vrouw van William Shakespeare.

Antwoord: Bangaranga

Dara won met Bangaranga. Haar inzending behaalde in totaal 516 punten.

Antwoord: Fjord

Fjord van Cristian Mungiu won de hoofdprijs in Cannes. Het was de tweede Gouden Palm voor de Roemeense regisseur.

Antwoord: Lunar Reconnaissance Orbiter

De krater werd herkend op beelden van de Lunar Reconnaissance Orbiter, afgekort LRO. Vergelijking met oudere foto's wees erop dat de inslag in 2025 had plaatsgevonden.

Antwoord: Anne Carson

Anne Carson kreeg de Nobelprijs voor haar literaire oeuvre. Naast dichter is zij kenner en vertaler van klassieke Griekse literatuur.

Antwoord: IceCube

Halzen werd onderscheiden voor zijn bijdrage aan IceCube en de ontdekking van hoogenergetische neutrino's uit de ruimte. De detector gebruikt lichtsensoren in het ijs van de Zuidpool.

Antwoord: BASTA

BASTA won het Gouden Kalf voor beste dramaserie. Chris Peters kreeg voor dezelfde serie de prijs voor beste hoofdrol in een dramaserie.